Orkide Nasıl Çoğaltılır?
# Orkide Nasıl Çoğaltılır? En Kolay ve En Etkili Yöntemler
Orkideler, zarif çiçekleri ve uzun ömürlü yapılarıyla evlerin en sevilen bitkilerinden biri. Ancak bir orkideniz varsa ve “bir tane yetmez, daha fazlasını istiyorum!” diyorsanız, doğru yerdesiniz. Orkideleri çoğaltmak aslında sanıldığı kadar zor değil. En yaygın ve başarılı yöntemleri adım adım anlatıyorum.
### 1. Keiki (Yavru) ile Çoğaltma – En Kolay Yöntem
Phalaenopsis (kelebek orkide) türlerinde en sık rastlanan yöntemdir.
**Ne zaman olur?**
Çiçek sapı solduktan sonra bazı orkideler sap üzerinde “keiki” denilen minik yavru bitkiler çıkarır.
**Adımlar:**
1. Keiki’nin en az 2-3 yaprağı ve 2-3 adet 5-7 cm’lik kökü olana kadar bekleyin.
2. Steril bir makas veya bıçakla keikiyi ana bitkiden, çiçek sapından 2-3 cm yukarıdan kesin.
3. Kesik yere tarçın serpin (doğal antifungal).
4. Küçük ve şeffaf bir saksıya, ince orkide kabuğu (veya sphagnum yosunu) koyun.
5. Keikiyi yerleştirin, kökleri fazla gömmeyin.
6. İlk 10 gün hafif nemli tutun, direkt güneş almayan aydınlık bir yerde bekletin.
7. 2-3 hafta içinde yeni büyüme görmeye başlarsınız.
### 2. Çiçek Sapı Kesimiyle Çoğaltma (Node Yöntemi)
Keikisi olmayan Phalaenopsis’lerde zorlama yöntemi.
**Adımlar:**
1. Çiçekler tamamen döküldükten sonra çiçek sapını dibinden değil, 3. veya 4. boğumdan (node) kesin.
2. Alt kısmını (ana bitkiye bağlı kalan kısmı) 2-3 boğum bırakacak şekilde kesin.
3. Kesik yerlere tarçın sürün.
4. Ana bitkiyi normal bakımına devam edin.
→ Genellikle 2-6 ay içinde boğumlardan keiki veya yeni çiçek sapı çıkar.
5. (İsteğe bağlı) Kesip ayırdığınız üst kısmı suya koyun:
- Bir pet şişenin ağzını kesin, suyla doldurun.
- Üst kısmı şişeye oturtun, boğumlar suyun hemen üstünde kalsın.
- 2-3 ayda boğumlardan keiki çıkabilir.
### 3. Bölme Yöntemi (Sympodial Orkideler İçin)
Cattleya, Cymbidium, Dendrobium, Oncidium gibi rizomla büyüyen türler için geçerlidir.
**Adımlar:**
1. Bitki saksıdan dikkatlice çıkarın.
2. En az 3-4 pseudobulb (sahte soğan) olan kısımları ayırın. (Her parça en az 2-3 canlı bulb + 1 yeni büyüme içermeli)
3. Kesik yerlere tarçın veya kömür tozu sürün.
4. Yeni saksılara, uygun orkide kabuğu karışımıyla dikin.
5. İlk 1-2 hafta az sulayın, köklerin iyileşmesini bekleyin.
### 4. Kökten Ayırma (Çok Nadir Kullanılır)
Bazı Dendrobium ve Phalaenopsis’lerde köklerinden yeni sürgünler verebilir.
- Bitkiyi saksıdan çıkarın.
- Sağlıklı köklerden yeni göz (sürgün) çıkanları steril bıçakla ayırın.
- Aynı şekilde tarçınlayıp yeni saksıya dikin.
### Başarılı Çoğaltma İçin İpuçları
- Kullandığınız tüm aletleri alkol veya çakmakla sterilize edin.
- Çoğaltma işlemini ilkbahar-yaz başında yapın (bitki aktif büyüme döneminde).
- Yeni bitkileri ilk 1 ay direkt güneşten koruyun.
- Nem oranını %60-80 arasında tutun (mini sera veya şeffaf poşet işe yarar).
- İlk 3-4 hafta normalden daha az sulayın, çürüme riskini azaltın.
Hangi Orkide Türü Hangisiyle Çoğaltılır?
| Orkide Türü | En Kolay Yöntem |
|---------------------|-----------------------------|
| Phalaenopsis | Keiki veya sap kesimi |
| Dendrobium | Keiki veya sap kesimi |
| Cattleya | Bölme |
| Cymbidium | Bölme |
| Oncidium | Bölme |
| Paphiopedilum | Bölme (çok zor çiçeklenir) |
| Vanda | Sap kesimi veya keiki |
Bir orkideniz varsa ve hiç keiki çıkarmadıysa bile yukarıdaki yöntemlerle %90 ihtimalle çoğaltabilirsiniz. Sabır ve temizlik anahtar kelimeler
İlk denemenizde başarı elde edemezseniz üzülmeyin; orkideler biraz inatçı olabilir ama bir kere öğrendiniz mi durduramazsınız!
Bol keikili günler dilerim! 🌸