Kalem Kaktüs Bakım Rehberi
Kalem Kaktüs Nedir, Özellikleri Nelerdir?
Kalem kaktüs (bilimsel adı Euphorbia tirucalli), Süt Çalısı da denir, aslında gerçek bir kaktüs değil, sütleğen familyasından (Euphorbia) bir sukulent. Afrika kökenli bu bitki, ince, uzun, kalem gibi dallarıyla çok dikkat çekiyor. Bazı çeşitleri (özellikle 'Sticks on Fire' ya da 'Rosea') uçları kırmızı-turuncu tonlara dönüyor, o zaman adı "ateş çubukları" oluyor resmen! 🌿🔥
- Büyüme hızı → Yerini çok severse inanılmaz hızlı uzar, yılda 50-100 cm bile yapabilir.
- Boyu → Evde 1.5-3 metreye kadar çıkabiliyor, dışarıda (sıcak iklimde) 9-10 metreye bile ulaşabiliyor.
- Yaprak → Neredeyse yok denecek kadar küçük ve çabuk dökülüyor, asıl gövde su depoluyor.
- Çiçek → Çok küçük ve dikkat çekmeyen sarımsı çiçekler açar (çoğu kişi fark etmez bile).
Kalem Kaktüs Bakımı SSS – En Çok Sorulan 10 Soru
1. Kalem kaktüs nasıl bir ışık ister? Direkt güneş yakar mı? Çok çok sever! Bol aydınlık, mümkünse direkt güneş alan pencere önü onun için biçilmiş kaftan. Günde en az 4-6 saat direkt güneş alsın. Az ışıkta dallar cılız ve uzun uzar, renk solar. Yazın öğle sıcağında (özellikle genç bitkilerde) hafif yanma olabilir ama genelde çok dayanıklıdır.
2. Ne sıklıkta sulayayım? Aşırı sulama yaparsam ne olur? En kritik konu bu! Aşırı sulama = kök çürümesi = bitki ölümü (en yaygın ölüm sebebi).
- Yazın: Toprak tamamen kuruduktan sonra sulayın (genelde 7-12 günde bir).
- Kışın: 3-4 haftada bir, hatta bazen hiç sulamayın. Parmağınızı toprağa 5-6 cm batırın, ıslaksa sakın su vermeyin!
3. Hangi toprak uygun? Normal saksı toprağı olur mu? Kesinlikle iyi drenajlı olmalı. En iyisi: Kaktüs & sukulent toprağı + %30-40 ponza / perlit / iri kum karışımı. Normal bahçe toprağı ya da torflu toprak kullanırsanız su tutar ve çürütür.
4. Zehirli mi gerçekten? Çocuk ve kedi-köpek için tehlike var mı? Evet, oldukça zehirli ve tahriş edici. Kesildiğinde ya da kırıldığında beyaz süt gibi lateks akar. Bu sıvı:
- Ciltte yanma, kızarıklık, kabarcık yapar
- Göze kaçarsa çok ciddi yanık ve körlük riski
- Ağza alınırsa mide-barsak sorunları, kusma Evde küçük çocuk ve evcil hayvan varsa ulaşamayacağı yere koyun. Budama yaparken eldiven + gözlük şart!
5. Çoğaltması kolay mı? Nasıl çelik alayım? Çok kolay! Hatta en kolay çoğalan sukulentlerden biri.
- 10-15 cm’lik sağlıklı dal kesin
- 5-7 gün gölgede kurutun (sütün kuruması için çok önemli)
- Direkt kuru sukulent toprağına dikin
- İlk 15-20 gün sulamayın
- Yaklaşık 4-8 haftada köklenir
6. Budama yapmalı mıyım? Ne zaman ve nasıl? Evet, çok hızlı büyüdüğü için genelde yılda 1-2 defa budamak gerekir.
- İstediğiniz şekli vermek için
- Dengesiz büyümesini önlemek için
- Daha gür olsun diye Kesim yerlerini hemen kurulayın, eldiven unutmayın!
7. Kış bakımı nasıl olmalı? Soğuğa dayanır mı? 10 °C altına düşerse zarar görür, 5 °C ve altı genelde ölümcül. Kışın aydınlık ama serin bir yer (12-18 °C ideal), sulamayı minimuma indirin. Don riski varsa kesinlikle içeri alın.
8. Neden dalları buruşuyor / inceliyor / sarkıyor?
- Buruşma → Susuz kalmış (normalde çabuk toparlar)
- İncelme & uzunlama → Işık yetersiz
- Sarkma → Çok hızlı büyüdü + ağırlaştı, destekleyin ya da budayın
9. Saksı değişimi ne zaman yapılır? Genelde 2-3 yılda bir. Kökler saksıdan taşmışsa ya da toprak çok eskiyse bahar başında değiştirin. Yeni saksı sadece 2-4 cm büyük olsun, çok büyük saksı çürütür.
10. Kalem kaktüs çiçek açar mı? Meyve verir mi? Açar ama çok küçük ve gösterişsiz sarı çiçekler. Evde pek görmeyiz. Meyve de nadiren olur.
Kısaca özetlersek: Kalem kaktüs seven kişi için "az su, bol güneş, drenajlı toprak, dikkatli budama ve zehirine karşı tedbir" formülüyle yıllarca sorunsuz bakılır. Ama sulamada abartırsanız ya da çocuk/evcil hayvan ulaşabilecek yerdeyse başınız ağrıyabilir.
