Aronya Yetiştiriciliği Hakkında Merak Edilen Sorular

1. Aronya hangi bölgelerde iyi yetişir, Türkiye’de neresi uygun? 

Soğuk seven bir bitki. Karadeniz’in tamamı, Marmara’nın iç kesimleri, İç Anadolu’nun yüksek yerleri, Bolu, Kastamonu, Trabzon, Samsun, Çorum, Amasya, Tokat, hatta Kütahya, Uşak, Afyon’un yüksek platoları gayet uygun. Antalya, Mersin, Adana sahil gibi aşırı sıcak ve nemli yerlerde pek tutmuyor, çiçeklenme ve meyve tutumu bozuluyor. -30 °C’ye kadar dona dayanır ama çiçeklenme döneminde -2,5 °C’nin altına düşerse zarar görür.

Türkiyedeki en çok üretim yapılan iller:
 

2. Toprak seçimi önemli mi, ne ister aronya? 

En sevdiği toprak orta bünyeli, organik maddece zengin, iyi drenajlı toprak. pH 6-6,5 ideal, 5,5-7,5 arasını da tolere eder. Kireçli topraklarda da yetişiyor ama demir kloroz yapabiliyor, dikkat etmek lazım. Ağır killi, su tutan, taban suyu yüksek yerlerde kök çürümesi riski artar. Dikimden önce mutlaka toprak tahlili yaptırın.

3. Dikim zamanı ne zaman, ilkbahar mı sonbahar mı?

En rahatı sonbahar sonu – kış başı (kasım-aralık) veya erken ilkbahar (şubat-mart sonu). Toprak donmamış ve vejetasyon başlamamış olsun yeter. Tüplü fidan alırsanız neredeyse yıl boyu dikilebilir ama en iyisi mart-nisan başı.

4. Kaç metre aralıkla dikmeli, dekara kaç fidan gider? 

Burası biraz tartışmalı ama gerçekçi konuşalım:

• Makineli hasat düşünüyorsanız: sıra arası 4-4,5 m, sıra üzeri 1-1,2 m → dekara 180-220 fidan
• Ocak usulü küçük bahçe veya manuel hasat için: sıra arası 2,5-3 m, sıra üzeri 1,5-2 m → dekara 220-300 fidan Ben 3×1,25 kullanıyorum, hem hava alıyor hem de hasat makinesi rahat giriyor. 300’den fazla sıkıştırmayın, hastalık artar.

5. İlk başlarda ne kadar sulama lazım, sonra bırakılır mı? 

İlk 2-3 yıl kesinlikle düzenli sulama şart. Toprak 20-25 cm derinlikte nemli kalmalı. Damlama sulama en iyisi. Yıllık su ihtiyacı 600-800 mm civarı. Meyve tutumundan hasada kadar susuz bırakmayın, yoksa tane küçük kalır, verim düşer. 4. yıldan sonra kökler derinleştiği için biraz daha toleranslı olur ama kurak bölgelerde yine de bırakmayın.

6. Gübreleme nasıl yapılır, ne atalım? 

Dikim öncesi dekara 2-3 ton iyi yanmış çiftlik gübresi karıştırın. İlk yıllarda ilkbaharda 18-46-0 veya 20-20-0 tipi kompoze + organik. Meyve döneminde potasyum ağırlıklı (0-0-40 veya potasyum nitrat) verin. Toprak ve yaprak analizi yaptırıp ona göre hareket edin, körlemesine atmayın. Organik tarım yapacaksanız tavuk gübresi + solucan gübresi kombini çok iyi geliyor.

7. Budama gerekiyor mu, ne zaman ve nasıl? 

İlk 4-5 yıl hemen hemen budama yok, sadece kuru-diseased dal temizliği. 5. yıldan sonra ocak içini açacak şekilde seyreltme budaması yapın. Yaşlı dalları (6-7 yaş üstü) yerden 10-15 cm’den kesip genç sürgünlere yer açın. Kış sonu – erken ilkbahar en uygun zaman. Çok sert budarsanız bir yıl meyve azalır, dengeli gidin.

8. Hastalık ve zararlı çıkıyor mu, ilaçlama şart mı? 

Çok şükür aronya nispeten temiz bir bitki. En sık karşılaşılanlar:

• Yaprak biti (bahar başında)
• Kırmızı örümcek
• Nadiren külleme veya yaprak lekesi Meyve iç kurdu da bazı yıllarda görülüyor. Kimyasal çok az kullanıyoruz. İlk yıllarda yaprak biti için yaz başında bir ilaç yetiyor. Organik düşünüyorsanız neem yağı veya sabunlu su + sarı yapışkan tuzak kombinasyonu iş görüyor. Genel olarak yılda 1-2 ilaçlama yeter.

9. Ne zaman meyve verir, verim ne kadar olur? 

Dikimden sonraki yıl çiçek görürsünüz ama ciddi ürün 3. yılda başlar. 4-5. yılda tam verime yaklaşır. İyi bakımla dekara 8-10 yaşında 1500-2500 kg kuru meyve alınabiliyor. Taze ağırlık olarak 3-4 tonu bulan parseller var. Tabii sulama, gübre ve seyreltme çok etkili.

10. Hasat nasıl yapılır, elle mi makineyle mi? 

Elle hasat çok zahmetli, salkım salkım toplanıyor. Ticari bahçelerde sallama tipi mekanik hasat makineleri kullanılıyor (kiraz hasat makinesi benzeri). Eylül ortası – ekim başı hasat zamanı. Meyve tamamen siyahlaşıp mumsu tabaka oluşunca toplanmalı.

Aronya Fidanı çeşitlerimizi inceleyebilirsiniz. Toptan sipariş için iletişime geçiniz.